TABİİ AFETLERDEN ZARAR GÖREN
ÇİFTÇİLERE YAPILACAK
YARDIMLAR HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası :2090
Kabul Tarihi
:20/6/1977
Yayımlandığı R.Gazete :Tarih:5/7/1977 Sayı: 15987
Yayımlandığı Düstur :Tertip: 5 Cilt: 16 Sayfa: 2435
Amaç:
Madde 1 - Bu Kanunun amacı; yangın, yersarsıntısı, yer kayması, fırtına,
taşkın, sel, don, dolu, kuraklık, haşere ve hastalık gibi nedenlerle
tarımsal ürünleri, canlı - cansız (toprak dahil) üretim araçları ve
tesisleri zarar gören veya yok olan ve bu yüzden çalışma ve üretme
imkanları önemli ölçülerde bozulan çiftçilere, köylünün kurmuş olduğu
tarımsal amaçlı üretim kooperatiflerine, Devletçe gerekli yardımların
yapılmasını sağlamak ve yapılacak yardımlara ilişkin usulü ve esasları
belirlemektir.
Yardımlar:
Madde 2 - Bu Kanuna göre yapılacak Devlet yardımları; kredi açma,
karşılıksız mal veya para verme veya teknik yardım yapma, yapılacak veya
onarılacak tesislerin maliyetlerine katılma şekillerinden biri ile olur.
Yardımlarda küçük işletmelerle aile işletmelerine öncelik tanınır. Afet
dolayısıyla çalışma ve üretim imkanları önemli ölçüde bozulmaktan maksat,
çiftçinin;
A) Ürünlerinin canlı - cansız üretim araçlarının ve tesislerinin değer
itibariyle en az %40 oranında zarar görmesi, bu zararı diğer tarımsal veya
başka gelirleriyle karşılayacak gücü bulunmaması ve kredi veren banka,
kooperatif ve benzeri kuruluşlardan bu zararı karşılayacak borç alma
imkanı olmaması;
B) Ürünlerinin, canlı - cansız üretim araçlarının veya tesislerinin %
40'dan az zarar görmesi halinde, kredi alma imkanı olmaması, başka geliri
bulunmaması, dolayısiyle tarımsal faaliyetlerini devam ettiremeyecek ve
geçimini sağlayamayacak duruma düşmesi, halleridir.
Karşılıksız yardım, ancak yukarda,
belirtilen koşullarda ve geri ödeme gücü olmadığı saptanan, çiftçilere
yapılabilir.Tesis maliyetine katılma, sadece çiftçilerin birlikte
kullandıkları ve yararlandıkları araçlar ve tesisler için ve gereğine göre
yapılabilir.Tesisin onarılması veya yenisinin sağlanmasına katılma, proje
tutarının % 70'ini geçemez. Bu esaslara göre ve bölgeler itibariyle,
çiftçilere hangi afetler için, ne gibi ürünleri, canlı - cansız üretim
araçları ve tesisleri için hangi şartlarda ve ne şekilde yardım yapılacağı
yönetmelikte açık ve seçik bir şekilde belirtilir.
Zarar ve ziyanların Devletçe herhangi bir suretle karşılanmış olanlara
veya tarımsal sigortadan yararlanma imkanı bulunanlara bu kanun gereğince
ayrıca yardım yapılmaz.
Hasar tespit komisyonları:
Madde 3 - Afetlerden zarar gören çiftçilerin zarar ve ziyanlarının
mahiyetini, oranlarını ve tutarlarını tespit etmek, çiftçinin ödeme gücüne
göre karşılama şekillerini belirtmek amacıyla her il ve ilçede hasar
tespit komisyonları kurulur.
Komisyonlar:
A) İllerde vali veya adına görevlendireceği yardımcısının başkanlığında;
defterdarlık, teknik ziraat müdürlüğü, veteriner müdürlüğü, T.C. Ziraat
Bankası Müdürlüğü ve Ziraat Odası Başkanlığından,
B) İlçelerde, kaymakam veya adına görevlendirilen vekilinin başkanlığında;
ilçe Ziraat Mühendisliği, ilçe veteriner hekimliği, mal müdürlüğü, T.C.
Ziraat Bankası Müdürlüğü, ziraat odası başkanlığı ile ilgili muhtarlar ve
belediye olan yerlerde çiftçi malları koruma başkanlığı yetkililerinden,
Oluşur.
Komisyonların yetkileriyle çalışma yöntemleri yönetmelikte belirtilir.
Fon kurulması:
Madde 4 - Bu Kanun gereğince yapılacak yardımlar ve harcamaları karşılamak
üzere, ilk mali yılda Gıda - Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bütçesine,
konulacak ödenekle bir fon teşkil olunur. Bu yardım fonu Gıda - Tarım ve
Hayvancılık Bakanlığı Bütçesinin % 10 undan az olamaz. Fon hesabında
tutulan paraların faiz ve ikramiye gibi gelirleri, borçlulardan tahsil
edilecek taksit ve faizler, fonla ilgili her türlü satış, bağış ve
yardımlar fon hesabına geçirilir.
Fonun yönetilmesi:
Madde 5 - Fon paraları, T.C. Ziraat Bankasında, Gıda - Tarım ve
Hayvancılık Bakanlığı emrinde açılacak bir hesaba yatırılır. Fonun
işletilmesi, fondan yapılacak harcamalar, kredi, karşılıksız ödeme ve
tesis maliyetlerine katılma şekilleri, faiz, geri ödeme, erteleme, fonla
ilgili olarak T.C. Ziraat Bankasınca yürütülecek işlemler ve diğer
hususlar yönetmelikte gösterilir. Bu Kanunla ilgili açılmış kredilerden
faiz alınmaz.
Hesap dönemi ve denetim:
Madde 6 - Fonun hesap dönemi mali yıldır. Gıda - Tarım ve Hayvancılık
Bakanı fonun ita amiridir. Maliye Bakanlığınca bu Bakanlık emrine bir fon
saymanı atanır. Bilanço ve kesin hesap, ertesi yılın Temmuz ayı içinde
Sayıştay'a verilir. Sayıştay'ca denetim, yönetmelikteki esaslar göz önünde
bulundurulmak suretiyle yapılır.
İstisna ve muaflıklar:
Madde 7 - Bu Kanunun uygulanması ile ilgili;
A) Fon harcamaları Genel Muhasebe ve Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunları
hükümlerine bağlı değildir.
B) Başvurmalar, bildirimler, düzenlenecek senetler, tasarruf belgeleri ve
benzeri kağıtlarla, resmi mercilerce ve noterlerce yapılacak işlemler her
türlü vergi, harç ve resimlerden muaftır.
Madde 8 - Bu Kanunun Gıda - Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına yüklediği
görevleri yürütmek üzere Bakanlık bünyesinde bir Afetler Dairesi kurulur.
Daire, bir başkanın yönetiminde başkan yardımcıları ile gerektiği kadar
uzmanlık, müdürlük, bir fon saymanlığı ve bunlara bağlı bürolardan oluşur.
Dairenin taşradaki hizmetleri il ziraat ve veteriner kuruluşlarınca
yürütülür.
Ceza hükümleri:
Madde 9 - Afet bölgelerinde felakete uğrayanlara bu Kanuna göre bedelli
veya bedelsiz olarak verilen iş veya irat hayvanlarını, tohumluk, gübre,
mücadele ilacı, alet, makine ve malzeme gibi canlı veya cansız üretim
araçlarını veya tesislerini izinsiz olarak iki yıl içinde satan veya
devreden yahut başka maksatlarla kullananlar hakkında daha ağır cezayı
gerektirmediği takdirde, 1.000 liradan 5.000 liraya kadar ağır para
cezasına ve bu mallara, kimin elinde olursa olsun, el konulmasına, mevcut
olmadıkları takdirde bedellerinin tazminine hükmolunur. Yukarıda
sözü edilen suçlara ilişkin davalar Sulh Ceza Mahkemelerinde görülür.
Yönetmelik:
Madde 10 - Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde, kanunun
uygulama şeklini ve kanunun yönetmeliğe bıraktığı hususları düzenlemek
üzere bir yönetmelik hazırlanır ve Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe
konur.
Ek Madde 1 - (Ek: 23/7/1995 - 4123/7 md.)
1 - Meydana Gelen tabii afet nedeniyle yitirilen canlı hayvan kayıplarının
karşılığı, Tarım İl Müdürlüklerinin yaptığı tespitler üzerinden, hak
sahiplerine 2090 sayılı Kanunla kurulmuş fon hesabından temin edilerek
ayni olarak verilir.
Geçici Madde 1 - (Ek: 28/8/1992-3838/16 md.) Erzincan, Tunceli ve Gümüşhane
merkez ve ilçelerinde 1992 Mart ayında vuku bulan deprem nedeniyle
yitirilen canlı hayvan kayıplarının karşılığı, Tarım İl Müdürlüklerinin
yaptığı tespitler üzerinden, hak sahiplerine 2090 sayılı Yasayla kurulmuş
fon hesabından temin edilerek ayni olarak verilir.
Yürürlülük ve yürütme:
Madde 11 - Bu Kanunun hükümleri 28 Şubat 1977 tarihinden itibaren
yürürlüğe girer.
Madde 12 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
5144-1
2090 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
---------- -------------------------------------------------- ------------
3838 -- 5/9/1992
4123 -- 1/1/1995 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
5144-2
